Kral çıplak

Kullanıcı merkezli yada kullanıcı odaklı tasarım dediğimiz model, genelde “Kullanıcı kraldır” sözünde anlamını bulur. Kullanıcı merkezli tasarımın özü kullanıcıları dinlemekten geçer; onların ihtiyaçlarını izlemek, taleplerini değerlendirmek ve buna göre tasarımı şekillendirmek bu modeli kısaca özetleyebilir.

“Kullanışlılık” konusu gibi, bu da oldukça hassas, insanların sorgulamaktan hoşlanmadığı, yaygın olarak siyah/beyaz gibi ele alınan bir konu:

  • Bir uçta sırtını kullanıcılarına dönmüş, deneysel websiteleri
  • Diğer uçta, tamamen kullanıcı taleplerine göre şekillenmiş çöp görünümlü forumlar, mesaj panoları, chat siteleri, mp3 siteleri gibi populist siteler …

Bu sitede, kullanıcı odaklı tasarımı öven ve savunan pek çok yazıyı zaten okudunuz, aynı konulara tekrardan girmeyeceğim. Bunun eleştirisi olabilecek yada konuyu ayaklarımız yere basacak şekilde sorgulamamıza yardım edecek bir görüş Don Norman’a ait.

Don Norman‘a göre, kullanıcı beklenti ve taleplerini körü körüne dikkate almak karmaşık tasarım sorunlarına neden olur;

  1. Farklı ihtiyaçlara hitap etmeye çalışırken, tasarım işlevinden uzaklaşabilir, tutarsız bir ürün haline gelebilir.
  2. Belli bir grup insanı dinlemek, ürünü bir grup için kullanışlı yapabilir, ancak ihtiyaçları, hoşlandıkları, sevmedikleri durumlara bağlı olarak başka grup için tasarımı daha karmaşık hale getirebilir.
  3. Belirli bir birey için yapılmış bir tasarım bugün doğru iken yarın yanlış olabilir. Aslında, temel başarı kriteriniz kullanıcı ise, bugün başarılı olan bir uygulama, daha fazla başarılı olamaz. Çünkü kullanım konusunda belli bir uzmanlık edindikten sonra, kullanıcılar başlangıç düzeyinde kullandıklarından daha farklı arayüzler talep edeceklerdir.
  4. Seçenekler konusundaki ikilem ve kişiselleştirme konusunda bahsettiğim özellik çöplüğü, ürünü daha karmaşık hale getirir.

Don Norman çözüm için şöyle diyor;

Bu noktada ihtiyacımız olan, önerileri işin gereksinimleri bağlamında inceleyecek ve değerlendirecek güçlü, otoriter bir tasarımcı. Gerektiğinde, talepleri göz ardı etmek zorunludur. Tutarlılık ve anlaşılırlık için bu gerekebilir. Bu bir ikilem de olsa, bazen kullanıcıları memnun etmenin yolu, onları görmemezlikten gelmekten geçer.

“Kullanıcıları dinle” tutarsız tasarımlar üretir. “Kullanıcıları görmezlikten gel” yetkili kişinin ürünle ilgili açık bir vizyonu yoksa, korkunç sonuçlar üretir… Evet, müşterileri dinleyin, ama her dediklerini yapmayın.

This entry was posted in Web Tasarımı. Bookmark the permalink.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>