Anlamlı Web

Her gün pek çok veri kullanıyoruz, üretiyoruz ve bunlar anlamlı olarak Web’te yer almıyorlar. Örneğin, bankamın internet şubesinden harcamalarımı görebiliyorum, yada fotoğraflarımı Flickr‘de saklıyorum, randevularım da internetteki online bir ajandada. Ama fotoğraflarımı çektiğim dönemde neler yaptığımı gösterecek bir takvim var mı? Yada geçtiğimiz yılın tatil fotoğraflarına bakarken, bana tatilde yaptığım harcamaları da gösteren bir yapı var mı?

Bir durum tespiti yapalım: günümüzde “Web”, “uygulamalardan bağımsız” verilerden oluşmuyor. Belirli veriler belirli uygulamalar tarafından kullanılıyor ve her uygulama verilerini kendi anladığı şekilde düzenliyor ve saklıyor. Yine bugün, web sayfalarındaki tüm bilgiler insanlar için yine insanlar tarafından oluşturuluyor. Bilgisayarlar, sayfalardaki bilgileri göstermek ve veritabanlarındaki bazı verileri sunmak için uygun olsa da, bir websitesindeki rakam ve kelimeleri anlamlandırmada başarılı olamıyorlar.

Anlamlı web, İngilizce aslıyla söylersek “Semantic Web”, Web’in bugünkü durumundan farklı olarak verilerin Web’i demek… Kolaycı bir özetle, anlamlı webten kasıt makinelerin de anlayabileceği bir “Web” yaratmak denebilir.

Düşüncenin aslı, Amerika’nın ünlü dergilerinden Scientific American‘da 6 yıl önce bugün bildiğimiz anlamıyla WWW’nin yaratıcısı Tim Berners-Lee, Profesör Jim Hendler, ve Profesör Ora Lassila’nin yazdığı bir makaleye dayanıyor. Bu makale ile, World Wide Web’teki tüm datanın birbirleri için ve makineler için anlamlı olması fikrini orataya koymuşlar.

Anlamlı web temel olarak 2 şeye dayanıyor denebilir: farklı kaynaklardan gelen verilerin entegrasyonu, birbirleriyle konuşabilmesi için ortak bir format, ve bu verilerin gerçek dünyada sunumunu sağlayacak genel bir dil. Bu gerçekleştiğinde, bir kişi yada makinenin tek bir veritabanından başlayıp neredeyse tüm ağı anlamlı olarak yorumlayabilmesi anlamına geliyor.

Şöyle diyelim: bu yaz tatilinizi Barselona’da geçirmek istiyorsunuz, Google‘ı açıp “Bercelona+hotels” yazdınız. Dönen arama sonuçları arasından siteleri tek tek gezip, fiyatlarına, imkanlarına, plaja ne kadar yakın, şehir merkezine uzaklığı gibi kriterleri incelediniz. Bunlar arasında ihtiyaçlarınıza en uygun oteli bulmak size kalmış.

Anlamlı Web modelinde ise, otellerle ilgili tüm veri sınıflandırılmış, etiketlendirilmiş ve doğrulanmış olarak sorgulanabilir olacak.

Örneğin, arama motoruna geceliği 70 YTL’den az, büyük havuzu olan, ve plaja en fazla 5 dakika uzaklıkta Barselona otellerini sorgulattınız. Anlamlı arama motoru çarpraz sorgulama ile Barselona’daki bütün otel verilerine bakıp, istediğiniz kriterlere uygun sonuçları size döndürecek. Neler yapacak? YTL’yi Barselona’daki otellerin kullandığı para birimine çevirecek, otellerin fiyatlarını buna göre karşılaştıracak, farklı kanallardan gelen verileri çapraz doğrulama yaparak size plaja en fazla 5 dakika uzaklıkta, büyük havuzu olan otelleri gösterecek.

Bütün hikaye bu mudur? Değil tabii ki, bu resmin sadece bir parçası. Bireysel faydaların ötesinde, bu gelişme iş dünyası için de büyük faydalar getirecektir. Finans, tıp/ecza, bilim ve diğer veri yoğun endüstriler gelecek için verilerini düzenli, anlamlı bir yapıda tutmak için çalışıyor. Bu tarz bir gelişmenin onlar için anlamını sizin hayal gücünüze bırakıyorum.

Web’in en güzel tarafı çok farklı insanlar için çok farklı anlamlar ve kullanımlar sağlıyor olması. “Anlamlı Web” gibi bir gelişme, bu esnekliği bin kat daha arttıracaktır. Kimileri için, “Anlamlı Web” PDA’iniz, laptop’ınız, masaüstü bilgisayarınız, sunucunuz, arabanız ve telefonunuzun birbirleriyle konuşması anlamına geliyor. Başkaları için, daha önce insan gücüyle halledilen pek çok sürecin otomasyonu anlamına geliyor. Bazıları ise, webte bulduğumuz verilerin güvenilirliğini anlamamıza getireceği faydaları, sorularımıza tek bir kanaldan doğru, tutarlı cevaplar alabileceğimiz bir Web’i hayal ediyor.

Nedeni ne olursa olsun, nerdeyse herkesin, “Anlamlı Web” ile ilgili bu büyük vizyonu desteklemek için bir sebebi var. Tabii bugün bulunduğumuz nokta itibariyle, oldukça yolumuz var, yolculuğumuzun sonunda hedeflenen noktaya ulaşacağımızla ilgili bir garanti de yok. İhtimaller sonsuz, hedeflerin tamamına ulaşılmasa bile, kazanımlar olacaktır. Nerden başlayacağınızı bilmiyorsanız, buradan başlayabilirsiniz.

This entry was posted in Web Tasarımı. Bookmark the permalink.

One Response to Anlamlı Web

  1. Çok faydalı bir yazı olmuş teşekkürler.

    aşağıdaki link açılmıyor, içeriğini merak ettim;

    http://ismailk.net/index.php/359/messages.asp?message=107

    Gökhan

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>