Ismail KIRTILLI

Sıkça ratlarsınız, karşınıza ne istediğinden emin olmayan bir müşteri oturur, “ben site yaptırmak istiyorum.” der.

Yada amiriniz elinde bir avuç doküman, daha da iyisi, elinde müşterinin yolladığı varsa katalog, logo, resimleri içeren bir CD’yi masanıza bırakır, “bunları siteye koyalım.” der.

Ve karmaşa başlar.

Karmaşadan kurtulmak

Bilgileri sınflandırmak, çeşitli şekillerde ayırıp, gruplandırmak IA’ların işi. Ancak elinde böylesi bir avuç kurumsal yazı, logo, resim ile, bilgisayarın başında ekrana bakakalan bizler için de bu karmaşadan çıkmanın bazı yolları var.

“pattern” mantığının web tasarımında kullanımı, eldeki karmaşık, ilişkisel olmayan bir seri veriyi projemizde kullanmak amacıyla düzenlemeyi mümkün kılıyor. Ryan Singer tarafından yazılan “An Introduction to Using Patterns in Web Design”, işi bizler için daha da kolaylaştırmış, “pattern” kullanımını projelerimize adım adım nasıl uygulayacağımızı anlatmış.

“Pattern” nedir?

Başlamadan önce, “pattern” konusunu da açıklığa kavuşturmak gerekli. Hatta elimde gelirse Türkçe bir kaşılık ta bulalım istiyorum.

İlgili yazıdaki tanımıyla “pattern” etkileşim halindeki güçlerden oluşan bir sistem ile ilgilenme şeklidir.

“Pattern” için verilen türkçe karşıklardan işimize en çok yarayanlar “şablon, model, kalıp, örnek, numune”. Linkini verdiğim makalede “pattern”in mimarlık, şehir planmasında yayagın olarak kullanılan bri kavram olduğunu söylüyor. Yazılımcı olanlar yada “nesne-yönelimli” (OO) kavramına uzak olmayanlar için “pattern”i bir çeşit nesne “obje” olarak düşünmelerinin anlmayı kolaylaştıracağını söyleyebilirim.

Evet, asıl konuya geçelim, “pattern” kullanarak tasarımın adımları şunlar:

Birinci adım: Elinizdeki bilgi kırıntılarını listeleyin.

Öncelikle işe, birleştiklerinde web sayfasını meydana getirecek parçaların bir listesini oluşturmakla başlayın. Bu, sayfada nelerin yer alması gerektiğini, kullanıcıya hangi işlemler için izin verilceği gibi şeyleri içermelidir.

Bu noktada Ryan Singer’ın uyarısını dikkate alırsak, listeyi oluştururken öncelikleri belirleme, gruplandırma yada kategorilendirmeye başlamayın. Kategorilendirmye, organize etmeye bu aşamda başlamak bizi eski yöntemle aynı çıkmaza sokar.

İkinci adım: İlgili olanları bulun.

Bazı parçalar beraber düşünüldüklerinde daha işe yarar olurlar. Bazıları içinse tam tersi geçerlidir: onları ayrı düşünmek neredeyse bir zorunluluktur.

İkinci aşama olarak parçalar arasındaki ilişikileri belirleyin.

Üçüncü adım: Öncelikleri belirleyin.

İşlevsellik açısından hangi parçaların daha önemli olduğunu belirleyin. Diğer bir deyişle, insanlar için hangi parçaların diğerlerine göre daha öncelikli olduğunu yazın ve listeyi buna göre yeniden düzenleyin.

Dördüncü adım: Her bir parçayı tasarlayın.

Önem listesine göre en yukarıdan başlayarak, ayrı ayrı parçaları tasarlayın. Bunları daha sonra kolayca bir araya getirebileceksiniz.

Beşinci adım: Parçaları bir araya getirin.

Parçaları tasarladıktan sonra, hepsini bir bütün oluşturacak şekilde bir araya getirin. Bunu yaparken öncelikleri, parçalar arasındaki dengeyi göz önünde bulundurun.

Altıncı adım: Hayata geçirin.

Ve hayata geçirin. (X)HTML kodunu yazın, görselleri ekleyin.